CÁC LOẠI THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU (PART 2)

[CHUỖI SERIES CHI TIẾT VIẾT ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU]

Nghiên cứu tương quan (Correlational study)

So sánh tần suất mắc bệnh giữa nhiều dân số khác nhau trong cùng thời gian hoặc của một dân số vào những thời điểm khác nhau.

Ví dụ: Tương quan lượng thịt ăn vào và ung thư đại tràng ở phụ nữ các nước (Tạp chí Epidemiology in medicine)

Báo cáo 1 ca (Case report)

Thông tin ca bệnh hiếm, ca bệnh có biểu hiện, diễn tiến hoặc biến chứng khác thường hoặc tai biến bất thường do thuốc.

Báo cáo hàng loạt ca (Case series)

Báo cáo hàng loạt các ca bệnh cùng loại trên từng cá nhân trong cùng thời gian, áp dụng để xác định sơm sự bắt đầu xuất hiện dịch hay một bệnh mới.

Ví dụ: Báo cáo hàng loạt ca nhiễm corona virus mới năm 2019 tại Vũ Hán, Trung Quốc (Tạp chí The Lancet)

NC cắt ngang (Cross sectional study)

Nghiên cứu mà yếu tố tiếp xúc và biến kết cục được đo lường tại cùng một thời điểm, một khoảng thời điểm. Nghiên cứu thường được sử dụng để đặt giả thuyết tương quan chứ không phải chứng minh mối tương quan.

• Ưu điểm: xác định tỉ lệ hiện mắc nhanh, chi phí thấp

• Nhược điểm: không xác định được mối quan hệ nhân quả

Lưu ý: Nếu NC cắt ngang thỏa mãn một số tiêu chí trong đó có tiêu chí suy diễn nhân quả (yếu tố tiếp xúc xuất hiện trước kết cục) à được xem như NC cắt ngang phân tích.

NC bệnh chứng (Case control study)

Tại thời điểm nghiên cứu, đối tượng được lựa chọn và chia thành 2 nhóm bệnh và chứng, từ đó truy ngược quá khứ để so sánh tiền sử phơi nhiễm của 2 nhóm bệnh và chứng.

• Ưu điểm: tiết kiệm thời gian và chi phí

• Nhược điểm: dễ phạm phải sai lệch thông tin (vì đối tượng phải hồi tưởng lại quá khứ), trình tự nguyên nhân, hậu quả cũng khó xác định

NC đoàn hệ (Cohort study)

Là một nghiên cứu dọc trong đó một hay nhiều nhóm được chọn trên cơ sở có phơi nhiễm hay không phơi nhiễm yếu tố nguy cơ, sau đó được theo dõi một thời gian để xác định sự xuất hiện của bệnh.

• Ưu điểm: ít sai lệch, tính giá trị cao

• Nhược điểm: thời gian theo dõi dài (dễ mất theo dõi), tốn kém

Lưu ý: Nếu NC đoàn hệ có > 2 nhóm thì các nhóm được chia theo mức độ phơi nhiễm.

Biên tập: An Nguyễn